Circular Economy: prachtige kans voor Smart Industry

De toegevoegde waarde van Circular Economy voor Smart Industry

Het lijken twee totaal verschillende begrippen: Circular Economy en Smart Industry. Een ding hebben ze in ieder geval gemeenschappelijk. Het zijn allebei veelgebruikte begrippen. Woorden die zo veel gebruikt worden, dat ze het risico lopen hol te worden. De Achterhoek kiest voor Smart Industry. Waarom dat zo’n goede en logische keuze is, beschreef ik al eerder. Maar Circular Economy?

Meer dan afval en recycling

De term Circular Economy wordt vaak gebruikt door afval- en recycling bedrijven. We doen een beroep op burgers om hun afval goed te scheiden, zodat zo veel mogelijk materiaal opnieuw gebruikt kan worden. De winst voor ons milieu zit ‘m erin dat we daardoor minder nieuwe grondstoffen nodig hebben. Daarnaast is er bij hergebruik veel minder energie nodig. De bekendste voorbeelden van materialen die zich goed laten hergebruiken zijn papier en glas. Ook blik en kunststoffen worden meer en meer apart ingezameld.

Echter, veel kunststoffen zijn zo gebruikt of gemaakt dat ze alleen als veel laagwaardiger materiaal hergebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld als bermpaaltjes. Dat houdt dus in dat het aantal producten waarvoor dit materiaal gebruikt kan worden heel beperkt is. De opgave om tot een circulaire economie te komen is dus groter.

Fossiele grondstoffen zoals olie, gas en metalen zijn eindig: onze aarde is immers eindig. Hoelang het duurt voordat bepaalde grondstoffen op zijn, is niet helemaal zeker. Wel is duidelijk dat het steeds meer moeite zal kosten om grondstoffen te winnen. We moeten bijvoorbeeld dieper graven. En: de concentraties erts nemen rap af. Het kost dus steeds meer energie, en het levert steeds meer milieuschade op om aan de grondstoffen te komen.

Thomas Rau: “Dit gebouw is een tijdelijke opslagplaats van materialen”

Afgelopen donderdag mocht ik een mooie presentatie bijwonen van architect Thomas Rau. Hij sprak bij een bijeenkomst van het Gelders Energie Akkoord. De bijeenkomst was in het hoofdkantoor van Liander, in Duiven, waarvan Rau de architect is. Rau verwoordde het prachtig: we moeten een gebouw niet langer beschouwen als een kant en klaar eindproduct, maar als een tijdelijke opslagplaats van materialen. Van het gebouw is dus alles vastgelegd: wat van hout is, wat van metaal. En het gebouw is zo in elkaar gezet, dat het zo eenvoudig mogelijk weer uit elkaar gehaald kan worden.

Laat het maar eens goed bezinken: een gebouw of een product is een tijdelijke opslagplaats van materialen.

Denk eens na over de consequenties. Voor het ontwerp. Voor het gebruik en het onderhoud. Voor het eigendom. Zoals in het gebouw van Liander: daar hebben ze geen lampen gekocht van Philips. Nee: ze nemen de dienst licht af. Philips is en blijft eigenaar van de lampen en betaald de energierekening.

Van bezit naar gebruik.

Net als bij mobiele telefoons. En steeds vaker bij auto’s. Daarmee is de gebruiker ontzorgd EN blijft de producent eigenaar van die cruciale grondstoffen.

En nu Smart Industry

Wat is nu de mogelijke voorsprong voor Smart Industry? Bij een gebouw is het volstrekt helder waar je grondstoffen zich bevinden: altijd op dezelfde plek. Telefoons zijn gekoppeld aan een eindgebruiker via een abonnement. Voor auto’s geldt hetzelfde, auto’s zijn zelfs een zogenaamd registergoed. Via het kenteken is exact bekend wie de eigenaar is.

In de industrie ligt dat vaak complexer. Kleinere producten, halffabrikaten, noem maar op. Hier komen slimme producten en Big Data om de hoek kijken. Steeds meer producten worden voorzien van steeds kleinere chips. Daarmee volgt de fabrikant hoe zijn product wordt gebruikt, onder welke omstandigheden er problemen optreden enzovoort. En hij weet dus ook waar zijn product is.

Smart Industry leidt er al toe dat de business modellen van bedrijven veranderen. Smart Industry bedrijven zijn zich al aan het aanpassen aan een steeds onvoorspelbaardere omgeving, aan klanten die andere eisen stellen. Ik durf de voorspelling aan dat de noodzaak voor een meer circulaire economie deze trend zal versterken. Uit strategische overwegingen zullen producenten eigenaar willen blijven van hun product. Niet alleen omdat hun klanten dat willen – die willen immers ontzorgd worden – maar om zeker te stellen dat hij blijvend over de grondstoffen beschikt om zijn klanten ook in de toekomst te kunnen leveren.

Digitalisering van processen en producten is één ding. De vierde industriële revolutie is gaande. Laten we dan ook de strategische stap maken naar borging van onze grondstoffen. Anders raken we in de Achterhoek alsnog out of business.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *